Nannette Roest van O&P Bedrijfszorg werkt al 25 jaar als bedrijfsarts en ziet hoe traag de vooruitgang eigenlijk gaat als het gaat om menstruatie- en overgangsklachten op de werkvloer. ‘Ik vind het dubbel,’ vertelt ze. ‘Deels zijn dingen wel beter bespreekbaar geworden, onderwerpen zoals menopauze staan meer in de aandacht. Je kunt niet meer zeggen dat je er nooit van gehoord hebt. Maar betekent dat automatisch dat het daardoor ook makkelijker bespreekbaar is op de werkvloer? Vrouwen blijven bijvoorbeeld hun tampons verstoppen in hun mouw als ze naar het toilet gaan, ondanks alle openheid die er verder lijkt te zijn.’
Ze gaat verder: ‘De jongere generatie is wat explicieter over dit soort dingen, daar ben ik niet direct aan gewend. Dat zie ik ook bij mijn dochter van 26. Mijn generatie is opgegroeid met de opzij-agenda, een andere golf feminisme. Toch was er toen volgens mij meer bespreekbaar dan nu.’
Verkeerde diagnose door taboe op menstruatie en overgang
Het taboe op menstruatie heeft concrete gevolgen in haar spreekuur. ‘Een vrouw komt eigenlijk zelden naar mij toe met de melding dat zij zo’n last heeft van menstruatie- of overgangsklachten,’ vertelt ze. ‘Daardoor kunnen klachten bijvoorbeeld als burn-out worden geduid en overgangsklachten of cyclusgerelateerde problematiek worden gemist.’
In plaats daarvan komen vrouwen bij haar met klachten als slecht slapen of weinig energie hebben. ‘Dan ga je samen analyseren en wordt het wél een onderwerp wat je bespreekt. Hoe is het met je cyclus? Heb je er last van?’ Roest bouwt die vragen standaard in haar gesprekken in, maar ze weet niet of alle collega’s dat doen.
Wat bedrijfsartsen kunnen doen
Roest ziet ook kansen voor verbetering binnen haar eigen beroepsgroep. ‘We zouden bijvoorbeeld een richtlijn kunnen ontwikkelen zoals voor zwangerschappen en de menopauze, maar dan voor het vruchtbare leven van vrouwen. Er zou meer scholing en nascholing georganiseerd kunnen worden ten aanzien van deze thema’s,’ zegt ze. ‘Er moet veel meer bewustzijn komen voor de invloed van hormonen op de psyche.’
Menstruatie- en overgangsklachten bespreekbaar maken
‘Als je elkaars gebruiksaanwijzing beter kent, kun je daar ook beter op anticiperen,’ legt Roest uit. Haar jarenlange ervaring heeft haar geleerd dat steun echt het verschil maakt: ‘Als er sociale steun is, dan zijn ook de moeilijkste dingen veel makkelijker te dragen en te managen in de dagelijkse praktijk.’
Ze gaat verder: ‘En het gaat daarin niet alleen om de menstruatie zelf. Veel vrouwen kampen met cyclusgerelateerde klachten zoals migraine, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen en concentratiestoornissen. En dat komt meestal voor in de tweede helft van hun cyclus in de dagen voor en rond de menstruatie. Uiteindelijk draait het erom dat er een groter collectief bewustzijn ontstaat en aandacht komt, zodat het mogelijk wordt om hierop beter te anticiperen.’
Het taboe werkt stereotypen en kennisgebrek in de hand, waardoor veel vrouwen niet weten wat normaal is of wanneer ze hulp moeten zoeken. ‘Hoe kunnen we het met elkaar op zo’n manier doen dat het voor iedereen beter werkt? Dat het gewoon bespreekbaar mag zijn, zowel in de spreekkamer als in het dagelijkse, werkende leven. Niet alleen over menstruatie en overgang, maar over alles wat erbij hoort.’
VerRIJK je kennis over menstruatie en overgang is een project van het A+O fonds Rijk. In het fonds werkt het Rijk als werkgever samen met vakorganisaties die de werknemers vertegenwoordigen. Dit zijn de vakorganisaties FNV Overheid, AC Rijksvakbonden, CNV Overheid en CMHF Overheid. Het A+O fonds Rijk is een onafhankelijke stichting.
